zaterdag 18 november 2017

220. #MeToo (1) Kevin Spacey

Er is de laatste weken aandacht voor grensoverschrijdend seksueel gedrag dankzij #MeToo. Tijdens het schrijven van mijn memoires, Humanisme als zelfbeschikking, heb ik zelf ook overwogen om te schrijven over mijn ervaring als seksueel slachtoffer, maar ik heb dat niet gedaan. Waarom niet? Ik zal dit in deze nieuwe reeks blogberichten toelichten aan de hand van enkele openbare gevallen. Om te beginnen met de Amerikaanse acteur Kevin Spacey, die zijn dubbelzinnige bekentenis koppelde aan zijn merkwaardige coming out als homo.

Aanleiding tot de val van Kevin Spacey: Anthony Rapp
Het begon allemaal toen de eveneens Amerikaanse acteur Anthony Rapp bekend maakte dat zijn collega Kevin Spacey hem seksueel benaderd had in 1986. Anthony was toen 14 en Kevin 26. Hij deed dat via de website Buzzfeed en ik ontleen dat aan het dagblad Trouw van 4 november 2017. Het eerste dat opvalt, is dat vrijwel alle media-aandacht uitgaat naar Spacey en niet naar Rapp. Terwijl diens verklaring over Spacey veel vragen oproept.

Rapp vertelt dat hij en Spacey samen met mede-acteurs op Broadway na afloop van een voorstelling terecht kwamen in een nachtclub in New York. Worden 14-jarigen in New York tot nachtclubs toegelaten? Spacey nodigde Rapp uit voor een feestje bij hem thuis, waar alleen volwassenen aanwezig waren die hij (afgezien van Spacey) niet kende. Was er geen sprake van ouderlijk toezicht? Rapp verveelde zich maar ging niet naar huis. Hij ging in de slaapkamer televisie kijken en wachtte tot alle gasten naar huis waren gegaan. Was Rapp er op uit om Spacey alleen in de slaapkamer te treffen? Was Rapp zich toen al bewust van beider homoseksualiteit? Spacey kwam toen dronken de slaapkamer binnen, tilde Rapp op, legde hem op bed en ging boven op hem liggen. Hier wordt duidelijk de grens van Rapp's zelfbeschikking overschreden. Hoewel je je kunt afvragen of dit al een seksuele handeling is. Maar je moet als 14-jarige in New York wel heel naïef zijn om niet te beseffen welke risico's je loopt als je alleen met een twaalf jaar oudere man in zijn slaapkamer bent.

Rapp kruipt onder de dronken Spacey vandaan, gaat naar de badkamer en komt terug in de slaapkamer met de mededeling dat hij naar huis wil gaan. Spacey loopt met Rapp naar de voordeur en vraagt de jongen of hij dat echt wil. Rapp zegt ja en vertrekt. In 1986 was ik in New York en iedere New Yorker die ik tegen kwam, verzekerde mij dat ik niet 's nachts alleen over straat moest lopen. Er was toen veel criminaliteit en ik voelde me als 40-jarige in het donker bepaald niet veilig. Waarom regelde Spacey niet een taxi voor de 14-jarige?

Juridisch gezien, was er geen sprake van verkrachting maar hooguit van aanranding. Rapp vertelt elders op internet dat hij later bij een jurist gevraagd had of een aanklacht zin had en heeft toen gehoord dat de bewijsvoering flinterdun is. Tijdens mijn vele bezoeken aan de VS in de jaren tachtig en negentig gonsde het van de geruchten over machtige mannen die nog in de kast zaten en toch sekspartners vonden in de ontelbare homogelegenheden. De homobeweging had en heeft als beleid om die mannen met een dubbelleven niet uit de kast te dwingen zolang zij zich niet homovijandig uiten. Dat brengt mij op het volgende.

Oorzaak van de val van Kevin Spacey: veel jongemannen bleken lastiggevallen
Hoe is het mogelijk dat binnen één dag zonder hoor en wederhoor of enige vorm van proces iedereen Spacey liet vallen? Hij twitterde dat hij zich niets van het voorval (ruim 30 jaar geleden) kon herinneren maar verontschuldigde zich voor zijn dronken wangedrag als het had plaatsgevonden. Hij ontkende dus niet. Iedereen kan wel roepen dat er sprake was van grensoverschrijdend gedrag. Op grond van mijn eigen ervaringen in de VS neem ik aan dat de rondzingende geruchten over Spacey ook bij Netflix en andere instanties bekend waren.

De BBC geeft een overzicht van enkele gevallen van seksueel grensoverschrijdend gedrag door Spacey bij jonge mannen. Wat opvalt, is dat hij vooral toeslaat in situaties waarin er sprake is van machtsongelijkheid. Wie als homoman uit is op seks in New York kan op vele plaatsen terecht bij homo-ontmoetingsplaatsen. Het kan zijn dat hij die plekken vermeed omdat hij niet uit de kast wilde komen. Maar door openbare gelegenheden te benutten om jonge mannen te benaderen vergrootte hij de kans op weerstand omdat hij niet zeker kon zijn van de seksuele voorkeur van die mannen. Waarom nam hij dat risico waardoor hij zijn homoseksualiteit juist etaleerde in plaats van te verbergen? Was het puur machtsmisbruik?

Coming out als afleidingsmanoeuvre
Na de beschuldiging door Rapp twitterde hij: "Ik heb door de jaren heen relaties gehad met vrouwen en mannen, maar nu kies ik ervoor als homo door het leven te gaan." Dacht hij nu werkelijk dat dit tot begrip zou leiden? Hij had zijn hele leven geweigerd om ook maar iets te zeggen over zijn geaardheid. En hij had zelfs in het openbaar kritiek geuit op het - in zijn ogen - verheerlijken van het uit de kast komen door de Amerikaanse homobeweging.

De Amerikaanse homobeweging noemde het een afleidingsmanoeuvre. Die bovendien heel kwalijk was omdat hierdoor een link werd gelegd tussen homo- en pedoseksualiteit waar de homobeweging wereldwijd nog steeds tegen moet vechten. Dat brengt mij terug bij Rapp.

Was dat de reden dat Rapp de beschuldiging tegen Spacey naar buiten bracht? Dat Rapp het stilzwijgen van de homobeweging over homo's die in de kast zitten niet terecht vond als het ging over homo's als Spacey die het beginsel van (homo)seksuele zelfbeschikking aantastten? De negatieve reactie van de Amerikaanse homobeweging op het moment van het uit de kast komen van Spacey lijkt dat te bevestigen. Hoe denkt de Nederlandse homobeweging daarover? Die vraag beantwoord ik in een volgend #MeToo-blogbericht.


Naschrift. Voor een overzicht van de belangrijkste Amerikaanse beschuldigingen verwijs ik naar Yahoo. Ik heb gekozen voor de meest aangeklaagde homoman.


Meest gelezen blogberichten over homoseksualiteit
Het meest gelezen blogbericht over homoseksualiteit is nummer 80 over de World Press Photo 2014. Daarop volgen nummer 32 over mijn eerste vriendje, nummer 29 over de Russische homovervolging, nummer 45 over Gerard Reve en Antoine Bodar, nummer 37 over de rampenzomer 1967, nummer 19 over de wereldwijde Britse homovervolging, nummer 51 over Homostudies, nummer 40 over Benno Premsela, een nieuwe vader, nummer 78 over homoseks en jongeren, en als tiende, nummer 28 over mijn homojeugd.



zaterdag 11 november 2017

219. Is homo-nieuws geen nieuws? (2)

In mijn vorige bericht met deze titel gaf ik tientallen voorbeelden van homo-nieuws die het nieuws niet of nauwelijks haalden. Op 27 oktober 2017 bracht de vorig jaar door de Verenigde Naties benoemde Thaise hoogleraar Vitit Muntarbhorn verslag uit over de zeer zorgwekkende positie van lesbische, homo-, bi- en transseksuele minderheden wereldwijd. Hij is door de VN aangesteld als onafhankelijke deskundige inzake de bescherming tegen geweld en discriminatie gebaseerd op seksuele oriëntatie en genderidentiteit. Aan dit belangwekkend verslag werd in de Nederlandse media vrijwel geen aandacht besteed.

Homoseksualiteit in meer dan zeventig landen strafbaar
In meer dan zeventig landen is homoseksualiteit nog steeds strafbaar, soms met de doodstraf. Die strafbaarstelling bestaat in enigerlei vorm in Afghanistan, Algerije, Angola, Antigua & Barbuda, Bangladesh, Barbados, Bhutan,  Botswana, Brunei, Burundi, Comoren, Dominicaanse Republiek, Eritrea, Ethiopië, Gambia, Ghana, Grenada, Guinee, Guyana, India, Irak, Iran, Jamaica, Jemen, Kameroen, Kenia, Kiribati, Koeweit, Libanon, Liberia, Libië, Malawi, Malediven, Maleisië, Marokko, Mauritanië, Mauritius, Myanmar, Namibië, Nigeria, Oeganda, Oezbekistan, Oman, Pakistan, Papoea-Nieuw-Guinea, Qatar, Saint Kitts & Nevis, Saint Lucia, Saint Vincent & The Grenadines, Samoa, Saoedi-Arabië, Senegal, Sierra Leone, Singapore, Soedan, Solomoneilanden, Somalië, Sri Lanka, Swaziland, Syrië, Tanzania, Togo, Tonga, Trinidad & Tobago, Tunesië, Turkmenistan, Tuvalu, Verenigde Arabische Emiraten, Zambia, Zimbabwe en Zuid-Soedan. Op de Cook Eilanden, in Indonesië en in Palestina is homoseksualiteit strafbaar in een aantal landsdelen. De doodstraf wordt nog uitgevoerd in Iran, Jemen, Saoedi-Arabië, Soedan en in landsdelen van Nigeria en van Somalië. De doodstraf staat nog op homoseksualiteit in Afghanistan, Mauritanië, Pakistan, Qatar en de Verenigde Arabische Emiraten maar is daar de laatste tijd niet toegepast. Wie een verklaring zoekt voor het feit dat er zoveel voormalige Britse kolonies op de lijst staan, verwijs ik naar mijn blogbericht nummer 19, onder de titel: "No sex please, we're British!"

Ernstige verslechtering in Tsjetsjenië, Egypte, Tanzania en Indonesië
Is bovenstaande lijst al ernstig genoeg, volgens VN-deskundige Vitit Muntarbhorn is in het afgelopen jaar de situatie flink erger geworden in een aantal landen. De meeste media-aandacht ging en gaat uit naar de tientallen moorden en mishandelingen in het landsdeel Tsjetsjenië in het toch al homovijandige Rusland. Homoseksualiteit is daar weliswaar niet strafbaar maar "homoseksuele propaganda" wel en die wet wordt op grote schaal misbruikt om de kwetsbare homo/lesbische minderheid toch te vervolgen en monddood te maken.

In Egypte wordt het woord homoseksualiteit in geen enkele wet genoemd maar er wordt andere wetgeving misbruikt om de homo/lesbische gemeenschap te onderdrukken. Zelfs het onschuldige zwaaien met een regenboogvlag is in Egypte al aanleiding geweest om een homovijandige razzia te houden. Egyptische media mogen aan die vervolging geen enkele aandacht besteden maar gelukkig dringt enige berichtgeving toch tot het buitenland door.

In Tanzania is homoseksualiteit sinds de homovijandige Britse koloniale wetgeving strafbaar maar er werd gedurende lange tijd niet op grote schaal vervolgd. Dat was wel het geval in het naburige homovijandige Oeganda. Daar spelen vooral Amerikaanse fundamentalistische predikanten een zeer kwalijke rol door de homohaat in zwart Afrika aan te vuren. In veel Afrikaanse landen maken politici misbruik van homovervolging om de aandacht voor daar levende onvrede af te leiden en de homo/lesbische minderheid als zondebok te vervolgen. Dit is het afgelopen jaar naar Tanzania overgewaaid en dat dreigt ook elders te gebeuren.

In Indonesië bestond vroeger (buiten het homovijandige extreem islamitische Atjeh) een zekere mate van onverschilligheid inzake homoseksualiteit. Onder invloed van een groeiend islamitisch fundamentalisme is er helaas in grotere delen van Indonesië nu sprake van een toenemende homovervolging. Het is daarom van groot belang dat de zwakke Indonesische homo/lesbische beweging wereldwijd gesteund wordt in dit grootste islamitische land ter wereld. Kenmerkend is dat de wereldorganisatie voor islamitische samenwerking OIC (met uitzondering van Albanië) tot nu toe geweigerd heeft om met de Thaise VN-deskundige Vitit Muntarbhorn te spreken. Ondanks deze negatieve ontwikkelingen is het bemoedigend dat binnen de VN de homohaters in de minderheid zijn. Maar dan is het wel belangrijk dat ook Nederlandse media aandacht besteden aan wat er rond homovervolging aan de hand is!


Naschrift. Op 15 november 2017 werd bekend dat een ruime meerderheid van 62% van de stemmers in een Australisch referendum voorstander is van openstelling van het huwelijk voor paren van gelijk geslacht. Dit kreeg wel aandacht in de meeste media.


Mediakritiek
Het best bekeken in deze, sterkst gestegen, serie is nummer 80 over de World Press Photo 2014. Dat wordt in aantallen lezers gevolgd door de blognummers 139 over Referendum? Schijnvertoning! (de grootste stijger in deze groep), blogbericht nummer 74 over Valse nichten, nummer 34 over Vijf misverstanden over democratie, nummer 144 over de vraag: Is homo-nieuws geen nieuws?, nummer 4 over Levensgevaarlijke preutsheid, nummer 63 over Mediamissers,  nummer 44 over Mediamanipulatie, nummer 140 over Brexit? Schotland Exit!, en nummer 62 over Geschiedvervalsing. De drie meest recente blogberichten in deze mediakritische serie zijn nummer 183 over de vraag: "Wij worden niet gehoord!": klopt dat wel?, nummer 209 over de vraag: Zijn media handlangers van terroristen? en nummer 210 over de vraag: Zijn media handlangers van populisten? (1).

Meest gelezen blogberichten over homoseksualiteit
Het meest gelezen blogbericht over homoseksualiteit is nummer 80 over de World Press Photo 2014. Daarop volgen nummer 32 over mijn eerste vriendje, nummer 29 over de Russische homovervolging, nummer 45 over Gerard Reve en Antoine Bodar, nummer 37 over de rampenzomer 1967, nummer 19 over de wereldwijde Britse homovervolging, nummer 51 over Homostudies, nummer 40 over Benno Premsela, een nieuwe vader, nummer 78 over homoseks en jongeren, en als tiende, nummer 28 over mijn homojeugd.



zaterdag 28 oktober 2017

218. Vertrouwen in de toekomst? Zelfbeschikking! (2)

In mijn vorige blogbericht met deze titel beschreef ik hoe het regeerakkoord van Rutte III  van 10 oktober 2017 enkele beleidsvoornemens bevat die ontleend zijn aan het Regenboog Stembusakkoord van 7 maart 2017. Dat is een succes voor de Nederlandse homo/lesbische beweging. Maar toch zit er een adder onder het gras. In het regeerakkoord wordt namelijk gesproken over de "gewone, normale Nederlanders". Waarom roep ik op tot waakzaamheid?

Visieloze visie?
Veel critici zeggen dat het nieuwe regeerakkoord visie ontbeert. Premier Rutte heeft daar over gezegd dat wie visie mist naar de oogarts moet. Geen visie is volgens mij beter dan een slechte visie, zoals het benadrukken van een niet bestaande joods-christelijke traditie in Nederland. Bovendien is de nieuwe regering gebonden aan de Grondwet en de Europese en internationale mensenrechtenverdragen en dat geeft een betere rechtsbescherming dan een compromisvisie van liberale en christelijke partijen die slechts een kleinst mogelijke meerderheid hebben in zowel de Eerste als de Tweede Kamer. Een kwetsbaar begin dus.  

Wie is een 'gewone' Nederlander?
Het regeerakkoord richt zich tot de "gewone, normale Nederlander." Wie is dat? De gewone burger speelt een belangrijke rol in de Nederlandse geschiedenis. Buitenlandse waarnemers hebben zich eeuwenlang verwonderd over het belang van gewone burgers. In veel andere landen speelden de adel en/of de geestelijkheid een vooraanstaande rol. In de Nederlandse republiek van de Gouden Eeuw was dat niet het geval. Kijk maar naar de meest afgebeelde personen op onze wereldberoemde schilderijen. Ook de Nederlandse taal weerspiegelt dat. Bijvoorbeeld in de uitdrukking: "doe maar gewoon, dan doe je al gek genoeg". Met andere woorden: een zekere mate van afwijking past al binnen het begrip 'gewoon'. Zo gebruikte de Nederlandse homo/lesbische beweging in het verleden de uitdrukking: "gewoon anders". Homoseksualiteit moet door ons dus even gewoon gevonden worden als heteroseksualiteit.

Waarom is het begrip 'normaal' gevaarlijk?
Het begrip 'normaal' wekt verwarring omdat de betekenis 'gangbaar' wordt vermengd met de betekenis 'gewenst'. Met andere woorden: de meerderheid bepaalt wat gewenst gedrag is. Dat past binnen de opvatting dat democratie de dictatuur van de meerderheid zou zijn maar is in strijd met de opvatting dat democratie de maatschappelijke vormgeving van zelfbeschikking is. Het feit dat het woord normaal in het regeerakkoord wordt toegevoegd aan het begrip gewoon, geeft aan dat het wel degelijk de bedoeling is om normerend op te gaan treden. En dat is gevaarlijk, juist voor minderheden, en dat staat op gespannen voet met onze traditie van zelfbeschikking en acceptatie van derden die gewoon anders zijn.

Is Rutte III een in meerderheid christelijk kabinet?
Al vijftig jaar houd ik bij welke ministers en volksvertegenwoordigers de eed of de belofte uitspreken bij hun installatie. Op 26 oktober 2017 werden de nieuwe bewindslieden van het kabinet Rutte III geïnstalleerd. Negen ministers legden de eed af en zeven de belofte. Dit nu is een trendbreuk omdat geleidelijk aan de eedafleggers in de minderheid waren geraakt. Dat paste ook bij de toenemende buitenkerkelijkheid in Nederland. Toch is het onjuist om Rutte III een christelijk kabinet te noemen. Om te beginnen, vormen de twee christelijke partijen een minderheid in de regering van zes tegen tien ministers. De omslag naar een meerderheid van christenen in de regering komt met name door Mark Rutte (die weinig van ideologieën moet hebben) en Sigrid Kaag (die progressiever staat tegenover andersdenkenden dan menig buitenkerkelijke). Een eed of belofte is nog geen waarborg als het gaat om het respecteren van zelfbeschikking. Die waarborg ligt in onze rechtstaat, gebaseerd op mensenrechten en niet op een willekeurige meerderheid in een referendum.

 
Naschrift. Mijn volgende blogbericht verschijnt op zaterdag 11 november 2017.


Nederlandse verkiezingen
Dit blogbericht past in mijn blogserie over de Nederlandse verkiezingen en de gevolgen ervan. Daarin verschenen eerder de blogberichten 179: Moreel leiderschap: wat is dat?, nummer 180: Referendum? Schijnvertoning! (2), nummer 181: De anti-elite-paradox, nummer 182: 'De kloof' bestaat niet in Nederland, nummer 183: "Wij worden niet gehoord!": klopt dat wel? en nummer 184: CDA-aanval op zelfbeschikking (dit bericht is hiervan het meest gelezen).
Zie voor mijn reactie op de uitslag van de verkiezingen blogbericht 186: Populismegolf gestopt in Nederland (dit bericht is hiervan het meest gelezen), 187: Regeringsvorming in Nederland (1) over het belang van het oeroude poldermodel, 188: Regeringsvorming in Nederland (2) over het divagedrag van kiezers, 189: Regeringsvorming in Nederland (3) over het consumentengedrag van kiezers, 190: Regeringsvorming in Nederland (4) over het links/progressieve misverstand, 191: Regeringsvorming in Nederland (5) over het belang van samenwerkingsstrategieën, 192: Regeringsvorming in Nederland (6) over het belang van het maatschappelijk middenveld, en nummer 199: Regeringsvorming in Nederland (7) over de duur van de kabinetsformatie.



zaterdag 21 oktober 2017

217. Zijn media handlangers van populisten? (2)

De afgelopen week vielen mij een paar dingen op in Nederlandse media. Van Project X in Enschede en verkiezingen in Nedersaksen tot het uiteenvallen van de Europese Unie en de blotebillenboten in het NOS Journaal. Hebben Nederlandse media last van sensatiezucht?

Geen aandacht voor het mislukte Project X in Enschede
Laat ik beginnen met enig goed nieuws. Op vrijdag 13 oktober 2017 ging het Project X in Enschede vrijwel onopgemerkt voorbij. Het was de bedoeling om het volledig uit de hand gelopen Project X van 21 op 22 september 2012 in het Groningse Haren over te doen. Dat trok toen duizenden relschoppers die veel schade aanrichtten. Er was kritiek op de rol van sommige media (waaronder het NOS Journaal) die verweten werden de rel flink opgeklopt te hebben. Die les is kennelijk geleerd want deze keer was er nauwelijks aandacht voor en dropen de tientallen plaatselijke relschoppers af met slechts enige geringe ruitenschade. 

Geen Amsterdamse blotebillenboten meer in het NOS-journaal
Er is nog een voorbeeld van een geleerde les. In blogbericht 63, Mediamissers, beschreef ik hoe het NOS Journaal jarenlang blotebillenboten in Amsterdam liet zien als er nieuws was over homoseksualiteit, ook al had dat niets met de Canal Parade te maken. Dat leidde tot klachten bij de betreffende ombudsman en die oordeelde dat deze bevestiging van oude vooroordelen beëindigd moest worden. Voor zover ik kan nagaan is dat gebeurd. Even ging het NOS Journaal weer in de fout toen dit jaar bekend werd dat in Duitsland het huwelijk werd opengesteld voor paren van gelijk geslacht. Er werden travestieten getoond en het ging alleen over homomannen. Snel werd dat verbeterd. De travestieten (komen ook onder hetero's voor!) werden vervangen door mannen- en vrouwenparen die wilden gaan trouwen.

Geen eindeloze aandacht voor boze burgers die niet gehoord zouden worden
In blogbericht 183,"Wij worden niet gehoord!": klopt dat wel?, beschreef ik hoe Nederland door veel media werd bedolven onder 'boze burgers' die onophoudelijk riepen dat zij niet gehoord werden. Ik kan mij niet herinneren dat een tevreden burger aan het woord kwam. Op 10 oktober 2017 verscheen het nieuwe regeerakkoord. In de week erna kwamen voor- en tegenstanders van het akkoord aan het woord en de klaagzangen van niet gehoorde burgers werden niet herhaald. Hopelijk beseft men nu hoe paradoxaal dat geklaag was.

Verzwegen verkiezingen in Nedersaksen
Op 15 oktober 2017 werden bij onze buren in Nedersaksen verkiezingen gehouden. Daaraan werd in Nederlandse media vrijwel geen aandacht besteed. Terwijl de uitslagen toch heel opvallend zijn. Deze verkiezingen werden gewonnen door de sociaaldemocratische SPD met 37% (met 3% winst de grootste geworden) en verloren door de christendemocratische CDU met 34% (met 2% verlies niet meer de grootste). De Groenen kregen 9%, de liberale FDP 8% en de rechtsextremistische AfD kreeg slechts net iets meer dan de kiesdrempel van 5%. Dat is heel opvallend als je kijkt naar de vorige Duitse verkiezingen. Zie mijn berichten 195, Wat kunnen we van de Duitse verkiezingen leren?, en 214, Is Duitsland na verkiezingen rechts-populistischer?. Zijn verkiezingen in Nederlandse media soms minder interessant als sociaaldemocraten winnen en rechts-extremisten verliezen? Dat zou je denken als je kijkt naar de aandacht voor de Oostenrijkse verkiezingen die dezelfde dag werden gehouden.

De voorspelde ondergang van Europese Unie en de euro
In de afgelopen jaren zijn we doodgegooid met berichten in media die de ondergang van de Europese Unie en de euro voorspelden. Vooral na de Brexit en Trump (die overigens beide gesteund werden door een minderheid van de kiesgerechtigden!) zou een populistische golf heel Europa overspoelen. De verkiezingen in Oostenrijk, Nederland, Frankrijk en Duitsland vertoonden echter een geheel ander beeld. Maar toen kwam het NOS Journaal alsnog op 14 oktober 2017 op een sensatiegerichte toon vertellen dat die populistische golf er alsnog in de Europese Unie zou komen. Die zou de volgende dag beginnen met de verkiezingen in Oostenrijk die de EU zouden kunnen splitsen. Laten we de feiten eens op een rijtje zetten.

Op 19 en 20 oktober 2017 kwam in Brussel de top van de EU-regeringsleiders bijeen. Na de overwinningen van Trump en Brexit voorspelden vele doemdenkers de ondergang van de Europese Unie. Het tegendeel gebeurde. De Verenigde Staten en Groot-Brittannië verkeren in grote crises. De EU blaakt van zelfvertrouwen. Eindelijk worden stagnerende problemen aangepakt. Ik kan een NOS Journaal in deze dagen gemist hebben maar ik heb geen woord gehoord over een EU-crisis die veroorzaakt zou zijn door de  Oostenrijkse verkiezingen. Laat staan dat het NOS Journaal zijn excuses zou hebben aangeboden voor de Project X achtige uitglijder van 14 oktober 2017. Of dat vanuit andere Nederlandse media aandacht aan deze sensatiezucht is besteed. Hoe serieus kunnen we deze media nu nog nemen?




Mediakritiek
Het best bekeken in deze, sterkst gestegen, serie is nummer 80 over de World Press Photo 2014. Dat wordt in aantallen lezers gevolgd door de blognummers 139 over Referendum? Schijnvertoning! (de grootste stijger in deze groep), blogbericht nummer 74 over Valse nichten, nummer 34 over Vijf misverstanden over democratie, nummer 144 over de vraag: Is homo-nieuws geen nieuws?, nummer 4 over Levensgevaarlijke preutsheid, nummer 63 over Mediamissers,  nummer 44 over Mediamanipulatie, nummer 140 over Brexit? Schotland Exit!, en nummer 62 over Geschiedvervalsing. De drie meest recente blogberichten in deze mediakritische serie zijn nummer 183 over de vraag: "Wij worden niet gehoord!": klopt dat wel?, nummer 209 over de vraag: Zijn media handlangers van terroristen? en nummer 210 over de vraag: Zijn media handlangers van populisten? (1).






zaterdag 14 oktober 2017

216. Vertrouwen in de toekomst? Zelfbeschikking! (1)

Op 10 oktober 2017 verscheen het regeerakkoord 'Vertrouwen in de toekomst'. Daarin zijn veel punten opgenomen die aansluiten op het Regenboog Stembusakkoord. Dat werd op 7 maart 2017 gesloten tussen het COC en acht partijen die nu 98 zetels hebben van de 150 in de Tweede Kamer. Daaronder de beoogde regeringspartijen VVD en D66, en partijen die in de oppositie zullen komen: GroenLinks, SP, PvdA, 50Plus en PvdD. Is deze goede oogst van het regeerakkoord ook zo gunstig vanuit het gezichtspunt van zelfbeschikking? Wat heeft dat te maken met het Wilhelmus en met het Rijksmuseum? Ik leg het regeerakkoord in dit bericht in de serie over de Nederlandse verkiezingen langs de meetlat van zelfbeschikking.

Artikel 1 van de Nederlandse grondwet en seksuele identiteit
In artikel 1 van de Nederlandse grondwet staat dat niemand gediscrimineerd mag worden. In de opsomming van discriminatiegronden ontbreekt homo/heterosekualiteit. De nieuwe regering is voornemens voorstellen te gaan doen om dat er wel in op te nemen. Een grote meerderheid is daar nu voor. Voor een grondwetswijziging is na nieuwe verkiezingen een tweederde meerderheid nodig in Tweede en Eerste Kamer. Zolang dat nog niet gebeurd is, valt homoseksualiteit onder de brede formulering in artikel 1: "of op welke grond dan ook."

Meerouderschap wettelijk regelen 
Steeds meer kinderen groeien op onder meerouderschap. Bijvoorbeeld een vriendenpaar en een vriendinnenpaar die gezamenlijk een of meerdere kinderen opvoeden. Het is vooral in het belang van die kinderen dat het biologisch en sociaal ouderschap goed geregeld zijn. De nieuwe regering heeft nieuwe wetgeving niet tegen gehouden maar wil eerst nog een studiecommissie instellen. Dat werkt vertragend maar leidt vermoedelijk niet tot afstel omdat ook hier een vereiste meerderheid in zowel de Tweede als de Eerste Kamer vóór is.  

Discriminatieverbod  uitbreiden en geslachtsregistratie verminderen
De nieuwe regering wil het huidige discriminatieverbod op grond van homoseksualiteit handhaven en wil het uitbreiden zodat ook trans- en interseksuelen eronder zullen vallen. Hiermee hangt samen dat de nieuwe regering geslachtsregistratie zoveel als mogelijk wil afschaffen opdat trans- en interseksepersonen niet onnodig geperst worden in een star man/vrouw-hokje. Geslachtsregistratie in paspoorten blijft wel vereist door internationale verdragen daarover. Het is niet te verwachten dat dit wereldwijd snel zal veranderen.

Discriminatie op scholen tegengaan
Op scholen vindt discriminatie op grond van seksuele identiteit nog steeds op grote schaal plaats. Zo is 'homo' nog altijd op schoolpleinen het meest voorkomende scheldwoord. Ook geven nog niet alle scholen de verplichte voorlichting over homoseksualiteit. Zie hierover mijn blogberichten 60, Homovoorlichting en 162, Homovoorlichting op school moet beter. De nieuwe regering zet dit beleid voort. Het is nog niet bekend wie dit gaat coördineren.

Emancipatie bevorderen in Nederland en het buitenland
De nieuwe regering blijft homo/lesbische emancipatiebewegingen bevorderen in binnen- en buitenland. Er ontstond hierover enige zorg omdat twee christelijke partijen aan de nieuwe regering gaan deelnemen. Maar ook die partijen staan achter het bevorderen van emancipatie in het kader van het voorkomen en van het tegengaan van discriminatie.

Voltooid leven erkennen?
De twee christelijke partijen staan niet achter het voorstel om die mensen te helpen die weloverwogen een einde aan hun leven willen maken omdat zij hun leven als voltooid zien. Deze christelijke partijen hebben vastgelegd dat zij geen andersdenkende leden van de volksvertegenwoordiging zullen dwingen tegen hun geweten in te gaan stemmen. Uit het oogpunt van zelfbeschikking is dit een belangrijke initiatiefwet vanuit de Tweede Kamer.

Referendum afschaffen en burgemeestersverkiezingen?
De nieuwe regering zal de wet op een adviserend referendum afschaffen omdat dit een te grof middel is om tot verantwoorde besluitvorming te komen. Het houden van referenda lijkt heel democratisch maar vormt een reële bedreiging voor het zelfbeschikkingsrecht van individuen en minderheden omdat democratie dan dreigt te worden opgevat als dictatuur van meerderheden of zelfs (bij een lage opkomst) van een minderheid. Zie voor verdere onderbouwing van mijn standpunt de blogberichten 139, Referendum? Schijnvertoning! (1) en 180, Referendum? Schijnvertoning! (2). Een vergelijkbaar gevaar dreigt bij het invoeren van een gekozen burgemeester, zoals de nieuwe regering wil. Dat tast de positie aan van de gekozen gemeenteraad als hoogste orgaan van de gemeente door autocratische leiders van het type Trump. Zie hierover bericht 211, Is de gekozen burgemeester ondemocratisch?

Legalisering wietteelt
De nieuwe regering is bereid een proef te doen om in een aantal gemeenten vanwege de overheid wiet te laten telen. De bedoeling is hierdoor de kwaliteit te verbeteren en de criminaliteit terug te dringen. Als die proef slaagt dan kan de wietteelt gelegaliseerd worden, zoals dat in een aantal staten in de VS en een land als Uruguay al het geval is.

Rijksmuseum? Openluchtmuseum en Fries Museum!
Hoewel de nieuwe regering veel aandacht geeft aan de regio's buiten de Randstad is het verplicht bezoeken van het Rijksmuseum in Amsterdam door scholieren daarmee in strijd. Het is goed dat leerlingen in aanraking komen met onze geschiedenis maar dat kan dan beter in het Openluchtmuseum in Arnhem waar veel aandacht is voor het platteland en waar de Canon van Nederland goed te zien is. In Friesland komen stemmen op om met de leerlingen van Friese scholen het prachtige Fries Museum in Leeuwarden te gaan bezoeken.

Wilhelmus? Fries en Europees volkslied!
Het voorstel van de nieuwe regering is om in de scholen meer aandacht te besteden aan het Nederlandse volkslied, het Wilhelmus. Dat heeft in Friesland tot de reactie geleid om ook aandacht te besteden aan het Friese volkslied (dat in Friesland veel meer gezongen wordt dan het Wilhelmus). En waarom dan ook niet in Nederland op scholen en daarbuiten meer aandacht voor het spelen van het (informele) Europese volkslied van Van Beethoven?

Is het regeerakkoord niet meer dan een lijst van beleidsvoornemens?
Critici zeggen dat het regeerakkoord niet meer is dan een lijst van beleidsvoornemens. Wie mijn boodschappenlijstje hierboven bekijkt, wordt in die indruk bevestigd. Toch zitten er achter die voornemens een paar veronderstellingen die om nadere aandacht vragen. Zoals het spreken over de "gewone, normale Nederlanders". Daarover een volgende keer meer.






Nederlandse verkiezingen
Dit blogbericht past in mijn blogserie over de Nederlandse verkiezingen en de gevolgen ervan. Daarin verschenen eerder de blogberichten 179: Moreel leiderschap: wat is dat?, nummer 180: Referendum? Schijnvertoning! (2), nummer 181: De anti-elite-paradox, nummer 182: 'De kloof' bestaat niet in Nederland, nummer 183: "Wij worden niet gehoord!": klopt dat wel? en nummer 184: CDA-aanval op zelfbeschikking (dit bericht is hiervan het meest gelezen).
Zie voor mijn reactie op de uitslag van de verkiezingen blogbericht 186: Populismegolf gestopt in Nederland (dit bericht is hiervan het meest gelezen), 187: Regeringsvorming in Nederland (1) over het belang van het oeroude poldermodel, 188: Regeringsvorming in Nederland (2) over het divagedrag van kiezers, 189: Regeringsvorming in Nederland (3) over het consumentengedrag van kiezers, 190: Regeringsvorming in Nederland (4) over het links/progressieve misverstand, 191: Regeringsvorming in Nederland (5) over het belang van samenwerkingsstrategieën, 192: Regeringsvorming in Nederland (6) over het belang van het maatschappelijk middenveld, en nummer 199: Regeringsvorming in Nederland (7) over de duur van de kabinetsformatie.





zaterdag 7 oktober 2017

215. Genderneutraal? Genderpluriform!

Het begrip 'genderneutraal' duikt nu overal op. De bedoeling is dat de zwart/wit-begrippen 'man/vrouw' en ook 'mannelijk/vrouwelijk' niet meer misbruikt worden om mensen in op te sluiten. Een loffelijk streven voor wie streeft naar meer menselijke zelfbeschikking. Veel mensen denken echter dat hen iets afgepakt wordt. Dat komt door het woordje 'neutraal'. Alsof we allemaal grijze muizen moeten worden. Waar komt dat woord vandaan? En is dat erg gevaarlijk voor humanistische, vrouwen- en homo/lesbische emancipatiebewegingen?

Mijn kritiek op begrippen als 'neutraal' en 'normaal'
De woorden 'neutraal' en 'normaal' zijn gebaseerd op een verkeerde interpretatie van het begrip 'gelijkheid' uit de leus van de Franse en Bataafse Revolutie: "vrijheid, gelijkheid en broederschap". Gelijkheid wordt in die interpretatie opgevat als gelijkvormigheid. En dat staat op gespannen voet met het begrip vrijheid. Gelijkheid moet daarom worden opgevat als gelijkwaardigheid in veelvormigheid. Normaal betekent zowel gangbaar als gewenst. Dat brengt afwijkend gedrag en minderheden in gevaar. Neutraal suggereert waardevrij maar dwingt juist iedereen in een keurslijf van een dictatoriale meerderheid of zelfs een onverdraagzame minderheid. Omdat gendergelijkwaardig en -veelvormig een veel te veel wijdlopige omschrijving is, stel ik genderpluriform voor. Dat idee komt uit het onderwijs.

Mijn ervaring in het openbaar onderwijs: van neutraal naar pluriform
Van 1988 tot 2013 was ik voorzitter van het landelijk platform openbaar onderwijs CBOO. (Zie hiervoor mijn memoires: Humanisme als zelfbeschikking; levensherinneringen van een homohumanist, 2016). In de Nederlandse grondwet staat nu in artikel 23.3: "Het openbaar onderwijs wordt, met eerbiediging van ieders godsdienst of levensovertuiging, bij wet geregeld." Dat werd in het verleden (net als in Frankrijk) meestal neutralistisch opgevat. Namelijk dat aan godsdienst en levensovertuiging geen enkele aandacht mocht worden besteed. Alsof je iemand of iets eerbiedigt door hem/haar/het te negeren! Inmiddels is die neutralistische interpretatie mede door mijn toedoen vervangen door een pluralistische. Daardoor kunnen overal op openbare scholen de keuzevakken godsdienst en humanistisch vormingsonderwijs worden aangeboden, nu zelfs door de landelijke overheid bekostigd.

Taal en zelfgekozen identiteiten
Genderpluriform betekent niet dat mensen een identiteit wordt afgepakt maar dat zij die vrij kunnen kiezen. Identiteit wordt daardoor niet opgedrongen maar iets van vrije keuze: zelfbeschikking dus. Dit uitgangspunt onderbouw ik verder in mijn Tresoar-lezing Identiteit als keuze. Het begrip 'genderneutraal' is weer een voorbeeld van een uiterst ondoordachte vertaling van de Engelstalige begrippen 'gender neutrality & gender-neutral'. Die hebben in de Verenigde Staten geleid tot een hysterisch verzet tegen 'genderneutrale toiletten' door mensen die allemaal thuis zulke toiletten hebben staan. Als we het nu toch hebben over het versterken van de Nederlandse identiteit dan zou men er verstandig aan doen om te beginnen met het ophouden met het klakkeloos overnemen van ondoordachte discussies uit het buitenland. Nog een paar verwarring scheppende voorbeelden: een juiste vertaling van het Engelstalige 'religion' is niet 'religie' maar 'godsdienst' of 'levensovertuiging' al naar gelang wat de spreker of schrijver zelf bedoelt. Het zelfde geldt voor 'equality' dat ofwel 'gelijkvormigheid' ofwel 'gelijkwaardigheid' betekent. En het zelfde geldt voor 'homofoob' dat geen ziekte is maar 'homovijandig' betekent. En voor het 'homohuwelijk' dat helemaal niet bestaat omdat het om één en hetzelfde huwelijk gaat. Waarom lijden aan de Engelse ziekte als het Nederlands veel helderder is? Neem alleen al het feit dat geen enkele andere taal dan het Nederlands het woord en de onderliggende  betekenis van 'polderen' kent, met alle ontwrichtende maatschappelijke gevolgen (zie Koerdistan en Catalonië !) van dien.





Naschrift. Mijn meest gelezen blogbericht over onderwijs is nummer 27: "Dachautje spelen", gevolgd door nummer 114: Identiteit als keuze, nummer 41: Piet Thoenes van Dachau tot Utopia, nummer 60: Homovoorlichting, nummer 107: Homostudies Utrecht, blog nummer 162: Homovoorlichting op school moet beter, nummer 39: Gered door studentendecaan, nummer 23: Onderwijsverleden, nummer 48: Jubeljaar 1971, en als mijn minst gelezen blog over onderwijs nummer 35: Twee katholieke kandidaatsexamens.

De groep blogberichten over de positie van de Nederlandse taal en cultuur wereldwijd wordt vooral gelezen dankzij de opleidingen Neerlandistiek die van mijn blog gebruik maken. In deze groep werd het meest gekeken naar blogbericht 71 over Nederlands wereldtaal? gevolgd door nummer 17 over Disadvantaged by English, door nummer 22 over Nieuw Holland & Nieuw Zeeland, nummer 12 over Handicapé par la francophonie, nummer 20 over over de Engelse vijandschap tegen het Nederlands: No Dutch please!, nummer 102 over Grenzenloos Nederlands, nummer 13 over Afrikaner identiteit, nummer 11 over Frankrijk & Nederland en nummer 10 over Vlaanderen & Nederland.



zaterdag 30 september 2017

214. Is Duitsland na verkiezingen rechts-populistischer?

Op 24 september 2017 vonden de Bondsdagverkiezingen plaats in Duitsland. Voor het eerst sinds de Tweede Wereldoorlog komt er een rechts-populistische partij in de Bondsdag. En behalen de christendemocraten en de sociaaldemocraten de slechtste resultaten. De door vele media voorspelde rechts-populistische golf kwam er niet in Oostenrijk, Nederland en Frankrijk. Heeft die nu wel toegeslagen in Duitsland? Of zien de feiten er anders uit? En wat zijn de gevolgen voor de homo/lesbische beweging in Duitsland en de Europese Unie?

Landelijke verkiezingsuitslagen
De vorige Bondsdagverkiezingen waren in 2013. Toen haalden de christendemocratische CDU/CSU 42%, nu 33%. Toen haalde de sociaaldemocratische SPD 26%, nu 21%. Toen haalde de rechts-populistische Alternative für Deutschland AfD niet de kiesdrempel met 4,7%, nu werd ze de derde partij met 13%. Toen haalde liberale FDP ook de kiesdrempel niet met 4,8%, nu werd ze vierde met 11%. Toen haalden de Groenen 8%, nu werden ze vijfde met 9%. En toen haalde Die Linke 9% en nu weer, waarmee ze de zesde partij werden. Wat aantal partijen betreft, begint Duitsland een beetje op de rest van Europa te lijken. Dat geldt ook voor de aanwezigheid van een rechts-populistische partij. Maar voor Duitsland met zijn nazistische oorlogsverleden is dat voor vele Duitsers en Europeanen schrikken.

Regionale verschillen
Wie een verklaring zoekt voor de opkomst van de AfD kan het beste naar de regionale verschillen kijken. Dan valt het op dat de AfD het best gescoord heeft in de voormalige Oost-Duitse deelstaten. In het bijzonder in Dresden en het oostelijk deel van Saksen. Dat zijn nu juist de gebieden waar grote delen van de bevolking zich achtergesteld voelen bij de voormalige West-Duitse deelstaten. En de gebieden waar men de minste ervaring heeft met buitenlanders en asielzoekers. Uit een onderzoek is gebleken dat slechts 31% van de AfD-kiezers uit overtuiging op die partij heeft gestemd. Een meerderheid van 60% deed dat uit teleurstelling over andere partijen. Een vergelijkbare meerderheid van 55% van de ondervraagde AfD kiezers vindt dat die partij te weinig afstand neemt van extreem-rechtse opvattingen. Het is dus een vooroordeel om alle AfD-stemmers te zien als neonazi's.

Verschillen naar opleiding, leeftijd en geslacht
De AfD-kiezers zijn gemiddeld lager opgeleid dan de overige kiezers. Dat past in het beeld van de rest van Europa. Men zou kunnen verwachten dat proteststemmers vooral te vinden zijn onder jongeren en ouderen maar dat is niet het geval. Dat geldt wel voor de groep van 35 tot en met 44-jarigen. Ik heb hier geen verklaring voor. Opvallend is dat bijna twee keer zoveel mannen als vrouwen op de AfD stemmen. Vrouwen zijn oververtegenwoordigd onder CDU/CSU-kiezers. Zouden deze AfD-mannen moeite hebben om op een partij te stemmen met een vrouw als lijsttrekker? En veel vrouwen dat juist liever wel doen? Seksisme dus?

Waar komen rechts-populistische stemmers vandaan?
Een belangrijke verklaring voor de groei van het aantal AfD-kiezers is dat een kwart in 2013 niet gestemd heeft en in 2017 wel. Een kwart stemde in beide jaren op de AfD. De overige helft stemde in 2013 op een andere partij, gedeeltelijk rechts en deels links. Vooral in de vroegere Oost-Duitse deelstaten stemden huidige AfD-kiezers in 2013 op Die Linke. Alleen in voormalig Oost-Berlijn bleef Die Linke een partij van enige plaatselijke betekenis. Dat uiterst links en uiterst rechts in elkaar overlopen, dat is ook in Nederland het geval .

Rechts-populistische verdeeldheid
In blogbericht 195, Wat kunnen we van de Duitse verkiezingen leren?, schreef ik al dat rechts-populistisch Duitsland onderling zeer verdeeld is. Dat blijkt ook uit bovenstaande gegevens. De dag na de verkiezingen stapte de AfD-partijvoorzitter uit de partij en gaat als eenpersoonsfractie in de Bondsdag zitten omdat zij de partijleiding te rechts vindt. De AfD begon in 2013 als een anti-euro-partij. Maar sinds het stukken beter gaat met de euro en na de toevloed van vluchtelingen is het vooral een anti-vluchtelingen-partij geworden die in meerderheid bestaat uit proteststemmers die ontevreden zijn over andere partijen maar die onderling vaak van mening verschillen. Dat voorspelt niet veel goeds voor die partij.

Vergelijking met de rest van Europa
Vergeleken met de rest van Europa liep Duitsland uit de pas vanwege het ontbreken van een rechts-populistische partij in de volksvertegenwoordiging. In de afgelopen jaren kwam de AfD al in 13 van de 16 parlementen in de Duitse deelstaten. Deze ontwikkeling is dus te voorzien geweest. De binnenkomst van de AfD in de Bondsdag komt niet uit de lucht vallen maar is eerder het zichtbaar worden van een ondergronds gebleven ontwikkeling. Duitsland is dus niet plotseling rechts-populistischer geworden. Dat neemt niet weg dat de rest van de Bondsdag er verstandig aan doet om de zorgen van die burgers die zich achtergesteld voelen serieuzer te nemen. Dat geldt met name voor de voorheen Oost-Duitse deelstaten.

Gevolgen voor de homo/lesbische beweging
Gelukkig is de openstelling van het huwelijk voor paren van gelijk geslacht nog net voor deze verkiezingen wettelijk geregeld. Anders dan in Nederland maar in lijn met de rest van Europa is rechts-populistisch Duitsland overwegend homovijandig. Er is dan ook alle reden voor de (zwakke) homo/lesbische beweging in Duitsland om aanzienlijk meer te doen aan zelforganisatie en te werken aan bondgenootschappen met verwante, ook op emancipatie gerichte bewegingen en met maatschappelijke sleutelfiguren die voor emancipatie zijn. Ook is meer Europese samenwerking belangrijk. Vooral vanwege de meest overheersende homovijandigheid in Oost-Europa. Huwelijksgelijkberechtiging is daar nog ver te zoeken.



Naschrift. Mijn meest gelezen blogbericht over Duitsland is nummer 195: Wat kunnen we van de Duitse verkiezingen leren?  (de grootste stijger in deze blogserie), gevolgd door nummer 156: Hoe de Stasi zakte voor 'Homoseksuaiteit als toetssteen', nummer 117: IHEU & Duitsland en nummer 68: De val van de Berlijnse Muur.